Rust Programlama Dili

Modülleri Farklı Dosyalara Ayırma

Bu bölümdeki tüm örneklerde şimdiye kadar birden fazla modülü tek bir dosyada tanımladık. Modüller büyüdüğünde, kod içinde gezinmeyi kolaylaştırmak amacıyla modül tanımlarını ayrı dosyalara taşımak isteyebilirsiniz.

Örneğin, birden fazla restoran modülü barındıran Liste 7-17’deki koddan başlayalım. Tüm modülleri crate kök dosyasında tanımlamak yerine her birini ayrı dosyalara ayıracağız. Bu örnekte crate kök dosyası src/lib.rs dosyasıdır; ancak aynı yöntem, crate kök dosyası src/main.rs olan ikili crate’lerde de işe yarar.

İlk olarak restoran_on_kisim modülünü kendi dosyasına çıkaracağız. restoran_on_kisim modülünün süslü parantezleri arasındaki kodu kaldırıp geriye yalnızca mod restoran_on_kisim; bildirimini bırakın; böylece src/lib.rs dosyası Liste 7-21’deki hâlini alacaktır. Liste 7-22’deki src/restoran_on_kisim.rs dosyasını oluşturana kadar bu kodun derlenmeyeceğini unutmayın.

mod restoran_on_kisim;

pub use crate::restoran_on_kisim::karsilama;

pub fn restoranda_yemek_ye() {
    karsilama::bekleme_listesine_ekle();
}

Ardından, daha önce süslü parantezlerin içinde yer alan kodu Liste 7-22’de gösterildiği gibi src/restoran_on_kisim.rs adlı yeni bir dosyaya yerleştirin. Derleyici, crate kökünde restoran_on_kisim adında gövdesiz bir modül bildirimiyle (mod restoran_on_kisim;) karşılaştığı için modülün kodunu bu dosyada araması gerektiğini bilir.

pub mod karsilama {
    pub fn bekleme_listesine_ekle() {}
}

Modül ağacınızda bir dosyayı yüklemek için mod bildirimini yalnızca bir kez kullanmanız gerektiğine dikkat edin. Derleyici, dosyanın projenin bir parçası olduğunu ve mod deyimini koyduğunuz yere göre kodun modül ağacının neresinde konumlandığını bu tek bildirimle öğrenir. Bundan sonra projenizdeki diğer dosyalar, yüklenen bu dosyanın koduna “Modül Ağacındaki Bir Öğeye Başvurmak İçin Yollar” kısmında ele aldığımız gibi modülün bildirildiği konuma giden bir yol üzerinden başvurmalıdır. Başka bir deyişle mod, diğer programlama dillerinde görmüş olabileceğiniz C/C++ #include veya Python/JavaScript import benzeri bir dosya içe aktarma işlemi değildir.

Şimdi de karsilama modülünü kendi dosyasına çıkaracağız. Bu süreç biraz farklıdır; çünkü karsilama, kök modülün değil restoran_on_kisim modülünün bir alt modülüdür. karsilama modülünün dosyasını, modül ağacındaki ata modüllerinin adını taşıyacak yeni bir dizine — bu örnekte src/restoran_on_kisim dizinine — yerleştireceğiz.

karsilama modülünü taşımaya başlamak için src/restoran_on_kisim.rs dosyasını yalnızca karsilama modülünün bildirimini içerecek şekilde değiştiriyoruz:

pub mod karsilama;

Ardından src/restoran_on_kisim adında bir dizin ve bu dizinin içinde karsilama modülündeki tanımları barındıracak karsilama.rs dosyasını oluşturuyoruz:

pub fn bekleme_listesine_ekle() {}

Eğer bunun yerine karsilama.rs dosyasını doğrudan src dizinine koysaydık derleyici, karsilama.rs içindeki kodun restoran_on_kisim modülünün bir alt modülü olarak değil, doğrudan crate kökünde bildirilen bir karsilama modülünde yer almasını beklerdi. Derleyicinin hangi modülün kodu için hangi dosyaya bakacağını belirleyen kuralları sayesinde, dizin ve dosya yapısı modül ağacıyla birebir örtüşür.

Her modülün kodunu ayrı bir dosyaya taşıdık ve modül ağacı aynı kaldı. restoranda_yemek_ye içindeki fonksiyon çağrıları, tanımlar artık farklı dosyalarda bulunsa bile hiçbir değişiklik gerektirmeden çalışmaya devam edecektir. Bu teknik, modüller büyüdükçe onları yeni dosyalara taşımanıza olanak tanır.

src/lib.rs içindeki pub use crate::restoran_on_kisim::karsilama deyiminin de değişmediğine ve use anahtar kelimesinin crate’in bir parçası olarak hangi dosyaların derlendiği üzerinde hiçbir etkisi olmadığına dikkat edin. mod anahtar kelimesi modülleri bildirir; Rust da o modülün içeriğini oluşturacak kod için modülle aynı adı taşıyan dosyaya bakar.

Özet

Rust, bir paketi birden fazla crate’e ve bir crate’i birden fazla modüle bölmenize, aynı zamanda bir modülde tanımlanan öğelere başka bir modülden başvurabilmenize olanak tanır. Bunu mutlak veya göreli yollar belirterek yapabilirsiniz. Bu yollar, aynı kapsamda bir öğeyi birden fazla kez kullanırken daha kısa bir isim yazabilmeniz için use deyimiyle kapsama dahil edilebilir. Modül kodu varsayılan olarak gizlidir; ancak pub anahtar kelimesini ekleyerek tanımları dışarıya açık hâle getirebilirsiniz.

Bir sonraki bölümde, standart kütüphanede yer alan ve düzenli biçimde yapılandırdığınız kodunuzda kullanabileceğiniz bazı koleksiyon veri yapılarını inceleyeceğiz.