Rust Programlama Dili

Komut Satırı Argümanlarını Kabul Etmek

Her zaman olduğu gibi cargo new ile yeni bir proje oluşturalım. Sisteminizde zaten var olabilecek grep aracından ayırt etmek için projemize minigrep adını vereceğiz:

$ cargo new minigrep
     Created binary (application) `minigrep` project
$ cd minigrep

İlk görev minigrep’in iki komut satırı argümanını kabul etmesini sağlamaktır: dosya yolu ve aranacak string (dizgi). Yani, programımızı cargo run ile, sonraki argümanların cargo için değil programımız için olduğunu belirtmek için iki tire (--), aranacak string ve içinde aranacak dosyanın yolu ile şu şekilde çalıştırabilmek istiyoruz:

$ cargo run -- aranacakstring ornek-dosyaadi.txt

Şu anda cargo new tarafından üretilen program verdiğimiz argümanları işleyemez. crates.io’daki mevcut bazı kütüphaneler komut satırı argümanlarını kabul eden bir program yazmaya yardımcı olabilir, ancak bu kavramı yeni öğrendiğiniz için bu yeteneği kendimiz uygulayalım.

Argüman Değerlerini Okumak

minigrep’in ona ilettiğimiz komut satırı argümanlarının değerlerini okumasını sağlamak için, Rust’ın standart kütüphanesinde sağlanan std::env::args fonksiyonuna ihtiyacımız olacak. Bu fonksiyon, minigrep’e iletilen komut satırı argümanlarının bir yineleyicisini döndürür. Yineleyicileri (iteratörleri) Bölüm 13’te tam olarak ele alacağız. Şimdilik yineleyiciler hakkında yalnızca iki ayrıntı bilmeniz gerekir: Yineleyiciler bir dizi değer üretir ve yineleyicinin ürettiği tüm öğeleri barındıran vektör gibi bir koleksiyona dönüştürmek için yineleyici üzerinde collect (topla) metodunu çağırabiliriz.

Liste 12-1’deki kod, minigrep programınızın kendisine aktarılan tüm komut satırı argümanlarını okumasını ve ardından değerleri bir vektörde toplamasını sağlar.

use std::env;

fn main() {
    let argumanlar: Vec<String> = env::args().collect();
    dbg!(argumanlar);
}

İlk olarak, args (argümanlar) fonksiyonunu kullanabilmek için use ifadesiyle std::env modülünü kapsama dahil ediyoruz. std::env::args fonksiyonunun iki seviyeli modüllerin içine yerleştirildiğine dikkat edin. Bölüm 7’de tartıştığımız gibi, istenen fonksiyonun birden fazla modül içine yerleştirildiği durumlarda fonksiyon yerine ebeveyn modülü kapsama almayı seçtik. Bunu yaparak, std::env’deki diğer fonksiyonları kolayca kullanabiliriz. Ayrıca, use std::env::args eklemekten ve ardından fonksiyonu yalnızca args ile çağırmaktan daha az belirsizdir, çünkü args kolayca mevcut modülde tanımlanmış bir fonksiyon sanılabilir.

main fonksiyonunun ilk satırında env::args çağırıyoruz ve yineleyiciyi, yineleyicinin ürettiği tüm değerleri barındıran bir vektöre dönüştürmek için hemen collect kullanıyoruz. Birçok türde koleksiyon oluşturmak için collect fonksiyonunu kullanabiliriz, bu nedenle stringlerden oluşan bir vektör istediğimizi belirtmek için argumanlar değişkeninin türünü açıkça açıklıyoruz. Rust’ta türleri açıklamanız çok nadiren gerekse de, Rust istediğiniz koleksiyon türünü çıkaramadığı için collect genellikle açıklamanız gereken bir fonksiyondur.

Son olarak, dbg! (hata ayıklama) makrosunu kullanarak vektörü yazdırıyoruz. Önce argüman olmadan sonra iki argümanla kodu çalıştırmayı deneyelim:

$ cargo run
   Compiling minigrep v0.1.0 (file:///projects/minigrep)
    Finished `dev` profile [unoptimized + debuginfo] target(s) in 0.61s
     Running `target/debug/minigrep`
[src/main.rs:5:5] argumanlar = [
    "target/debug/minigrep",
]

$ cargo run -- aranan samanlik
   Compiling minigrep v0.1.0 (file:///projects/minigrep)
    Finished `dev` profile [unoptimized + debuginfo] target(s) in 1.57s
     Running `target/debug/minigrep aranan samanlik`
[src/main.rs:5:5] argumanlar = [
    "target/debug/minigrep",
    "aranan",
    "samanlik",
]

Vektördeki ilk değerin "target/debug/minigrep" olduğuna dikkat edin; bu, bizim ikili dosyamızın adıdır. Bu, C’deki argüman listesinin davranışıyla eşleşerek, programların çalıştırılmalarında çağrıldıkları adı kullanmalarına izin verir. Mesajlarda program adını yazdırmak isterseniz veya programı çağırmak için hangi komut satırı takma adının kullanıldığına bağlı olarak programın davranışını değiştirmek isterseniz program ismine erişebilmek genellikle kullanışlıdır. Ancak bu bölümün amaçları doğrultusunda bunu görmezden geleceğiz ve yalnızca ihtiyacımız olan iki argümanı kaydedeceğiz.

Argüman Değerlerini Değişkenlere Kaydetmek (Saving)

Program şu anda komut satırı argümanları olarak belirtilen değerlere erişebiliyor. Şimdi iki argümanın değerini, değerleri programın geri kalanı boyunca kullanabilmemiz için değişkenlere kaydetmemiz gerekiyor. Bunu Liste 12-2’de yapıyoruz.

use std::env;

fn main() {
    let argumanlar: Vec<String> = env::args().collect();

    let sorgu = &argumanlar[1];
    let dosya_yolu = &argumanlar[2];

    println!("Aranan: {sorgu}");
    println!("Dosya: {dosya_yolu}");
}

Vektörü yazdırdığımızda gördüğümüz gibi programın adı vektördeki ilk değeri argumanlar[0]’da alıyor, bu yüzden argümanlara 1. indeksten başlıyoruz. minigrep’in aldığı ilk argüman aradığımız string’dir (dizgidir), bu nedenle ilk argümana bir referansı sorgu değişkenine koyuyoruz. İkinci argüman dosya yolu olacaktır, bu yüzden ikinci argümana bir referansı dosya_yolu değişkenine yerleştiriyoruz.

Kodun amaçladığımız gibi çalıştığını kanıtlamak için bu değişkenlerin değerlerini geçici olarak yazdırıyoruz. Hadi bu programı tekrar test ve ornek.txt (sample.txt) argümanlarıyla çalıştıralım:

$ cargo run -- test ornek.txt
   Compiling minigrep v0.1.0 (file:///projects/minigrep)
    Finished `dev` profile [unoptimized + debuginfo] target(s) in 0.0s
     Running `target/debug/minigrep test ornek.txt`
Aranan: test
Dosya: ornek.txt

Harika, program çalışıyor! İhtiyacımız olan argümanların değerleri doğru değişkenlere kaydediliyor. Daha sonra kullanıcının argüman sağlamaması gibi bazı olası hatalı durumlarla başa çıkmak için bazı hata yönetimi ekleyeceğiz; şimdilik bu durumu göz ardı edeceğiz ve bunun yerine dosya okuma özellikleri eklemeye çalışacağız.