Keyboard shortcuts

Press ← or → to navigate between chapters

Press S or / to search in the book

Press ? to show this help

Press Esc to hide this help

Sürüm Profilleriyle Derlemeleri Özelleştirme

Rust’ta sürüm profilleri (release profiles), bir programcının kodu derlemeye yönelik çeşitli seçenekler üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmasını sağlayan, önceden tanımlanmış ve farklı yapılandırmalara sahip özelleştirilebilir profillerdir. Her profil diğerlerinden bağımsız olarak yapılandırılır.

Cargo’nun iki ana profili vardır: cargo build komutunu çalıştırdığınızda Cargo’nun kullandığı dev profili ve cargo build --release komutunu çalıştırdığınızda kullandığı release profili. dev profili geliştirme süreci için uygun varsayılan ayarlarla tanımlanmıştır; release profili ise sürüm derlemeleri için uygun varsayılan ayarlara sahiptir.

Bu profil adları derleme çıktılarınızdan tanıdık gelebilir:

$ cargo build
    Finished `dev` profile [unoptimized + debuginfo] target(s) in 0.00s
$ cargo build --release
    Finished `release` profile [optimized] target(s) in 0.32s

Çıktıdaki dev ve release ifadeleri, derleyicinin kullandığı bu farklı profilleri gösterir.

Projenin Cargo.toml dosyasına açıkça herhangi bir [profile.*] bölümü eklemediğiniz sürece Cargo, her profil için tanımlı varsayılan ayarları uygular. Özelleştirmek istediğiniz herhangi bir profil için [profile.*] bölümleri ekleyerek varsayılan ayarların dilediğiniz bir alt kümesini geçersiz kılabilirsiniz. Örneğin dev ve release profilleri için opt-level ayarının varsayılan değerleri şöyledir:

Dosya adı: Cargo.toml

[profile.dev]
opt-level = 0

[profile.release]
opt-level = 3

opt-level (optimizasyon düzeyi) ayarı, Rust’ın kodunuza ne kadar optimizasyon uygulayacağını belirler ve 0 ile 3 arasında bir değer alır. Daha fazla optimizasyon uygulamak derleme süresini uzatır; dolayısıyla geliştirme aşamasındaysanız ve kodunuzu sık sık derliyorsanız, ortaya çıkan kod daha yavaş çalışsa bile derlemenin daha hızlı tamamlanması için daha az optimizasyon yapılmasını istersiniz. Bu nedenle dev profili için varsayılan opt-level değeri 0’dır. Kodunuzu yayınlamaya hazır olduğunuzda ise derlemeye daha fazla zaman ayırmak en doğrusudur. Sürüm modunda yalnızca bir kez derleme yaparsınız, ancak derlenmiş programı pek çok kez çalıştırırsınız; dolayısıyla sürüm modu, daha hızlı çalışan bir kod elde etmek adına daha uzun derleme süresini göze alır. release profili için varsayılan opt-level değerinin 3 olmasının nedeni budur.

Varsayılan bir ayarı, Cargo.toml dosyasında o ayar için farklı bir değer belirterek geçersiz kılabilirsiniz. Örneğin geliştirme profilinde optimizasyon düzeyi olarak 1’i kullanmak istersek projemizin Cargo.toml dosyasına şu iki satırı ekleyebiliriz:

Dosya adı: Cargo.toml

[profile.dev]
opt-level = 1

Bu kod, varsayılan 0 ayarını geçersiz kılar. Artık cargo build komutunu çalıştırdığımızda Cargo, dev profilinin diğer varsayılan ayarlarıyla birlikte opt-level için yaptığımız özelleştirmeyi kullanır. opt-level değerini 1 olarak belirlediğimiz için Cargo varsayılandan daha fazla optimizasyon uygular, ancak bu optimizasyonlar bir sürüm derlemesindeki kadar kapsamlı olmaz.

Her profile ait yapılandırma seçeneklerinin ve varsayılan değerlerin tam listesi için Cargo belgelerine göz atabilirsiniz.

Not: Üretim ortamına çıkacak gerçek dünya projelerinde, gömülü sistemlerde veya WebAssembly (wasm32) hedeflerinde yalnızca sayısal opt-level (0..=3) ile yetinmeyip çalıştırılabilir dosyanın hızını artıran ya da diskteki boyutunu küçülten başka profil ayarlarıyla da sıkça karşılaşırsınız:

  • Boyut odaklı opt-level değerleri ("s" ve "z"): opt-level ayarı 0..=3 tam sayılarının yanı sıra ikili dosya boyutunu küçültmeye odaklanan "s" değerini ve döngü vektörleştirmeyi de kapatarak boyutu daha agresif biçimde küçülten "z" değerini alabilir.
  • lto (Link-Time Optimization — Bağlama Zamanı Optimizasyonu): Varsayılan değeri false olsa da bu durumda bile her crate kendi içinde sınırlı bir optimizasyondan geçer; crate’ler arası optimizasyon ise yapılmaz. lto = "thin" (derleme süresini makul tutarak crate’ler arası satır içi açma ve ölü kod eleme yapar) veya lto = true (tüm bağımlılık ağacını tek bütün hâlinde analiz eder) kullanıldığında çalışma hızı veya ikili dosya boyutu iyileşebilir; sonuç iş yüküne ve diğer derleme ayarlarına bağlıdır. Bu seçenekler derleme süresini de artırabilir, bu yüzden etkileri ölçülmelidir.
  • codegen-units = 1: Cargo paralel derlemeyi hızlandırmak için bir crate’i varsayılan olarak birden fazla kod üretim birimine böler (release profilinde 16). Bu değeri 1 yapmak paralel kod üretimini devre dışı bırakıp derleme süresini uzatsa da derleyicinin tüm crate genelinde daha bütünsel optimizasyonlar üretmesine olanak tanır.
  • panic = "abort": Bölüm 9’da gördüğümüz gibi, panik anında yığını geri sarmak ("unwind") yerine programı doğrudan sonlandırır; geri sarma tabloları üretilmediği için ikili dosya küçülür.
  • strip = true (veya "symbols" / "debuginfo"): Sembol tablolarını ve hata ayıklama bilgilerini derlenen ikili dosyadan temizleyerek çalışma hızından ödün vermeden dosya boyutunu önemli ölçüde azaltır (ancak panik anındaki geri izleme (backtrace) çıktısında fonksiyon adları ve satır numaraları görünmez hâle gelir). Rust 1.77’den itibaren release profili, debug ayarı açık değilse hata ayıklama bilgilerini (strip = "debuginfo") varsayılan olarak zaten temizler; strip = true ise buna ek olarak sembol tablosunu da kaldırır.

Örneğin hem yüksek çalışma performansı hem de küçük ikili dosya boyutu hedefleyen tipik bir üretim yapılandırması ve geliştirme sırasında yalnızca harici bağımlılıkları optimize etme ipucu Cargo.toml içinde şöyle görünebilir:

[profile.release]
lto = "thin"
codegen-units = 1
panic = "abort"
strip = true

# Geliştirme sırasında kendi kodunuz hızlı derlensin (opt-level = 0),
# ancak harici crate'ler hızlı çalışsın isterseniz:
[profile.dev.package."*"]
opt-level = 2